Ánde Somby, Christopher Watson ans Elin Már Øyen Vister

Tidligere

YOIKING WITH THE WINGED ONES

Ande Somby Yoiking

Ánde Somby juoigá vuoiŋŋalaččat ja sesolaččat jietnainstallašuvnnas Yoiking With the Winged Ones Sámi dáiddaguovddážis (SDG)

Juoigi ja dáiddára Ánde Somby installašuvdna Yoiking with the Winged Ones deavdá olles SDS stuorra sále juigosiin ja luonddujienaiguin. Son lea ovttas jietnadáiddár Christopher Watsoniin láhčán oahppaladdiide ereliiggán musihkkavásáhusa. Bálddas, nubbi sáles, čájehuvvojit Ándde gahpirat, maid son lea gieđain gorron ja hábmen ovtta ja ovtta, árbevirolaš čiehgahpira vuođul.  

Rå og sjelfull joik i lydinstallasjonen Yoiking With the Winged Ones med Ánde Somby på Sámi Dáiddaguovddáš (SDG) 

Hele SDGs store sal fylles av joik og naturlyder i installasjonen Yoiking with the Winged Ones med joikeren og kunstneren Ánde Somby. I samarbeid med lydkunstneren, Christopher Watson, tilbys en eksklusiv musikkopplevelse for besøkende. Parallelt vises en utstilling med Ándes håndsydde og individuelt designede luer med utgangspunkt i den tradisjonelle samiske herreluen fra Karasjok.

«Juoigan lea Stonehenge mii ii leat ráhkaduvvon geađggis,» dadjá Ánde Somby, go čilge mii juoigan lea. «Juoigama govastatárvu lea harbmat stuoris. Juoigan boahtá agálaš áiggis – ja lea gievrrat dál go goassege ovdal – vaikko romalaš váldegoddi, kristtalašvuohta ja maŋŋelis iešguđege nationála stáhtat lea soahtan juoigama vuostá», son joatká.  Dán prošeavttas, Yoiking With the Winged Ones, leat mielde sihke árbevirolaš luođit, nu mo Gumpe ja su iežas bidjan luođit. Buot lea báddejuvvon olgun, gos báikki iežas jienat dievasmahttet Ánde Somby fámolaš eamijuoigama.

Christopher Watson lea bádden sihke Ándde juoigama ja báikki jietnamáilmmi, mii almmustuvai 2017:s vinylaskearrun. Dál das čohkiida fámolaš ja magiijalaš jietnainstallašuvdna ja juoiganbázzi SDG lanjain, gos Watson fuolaha 6 kanála jietnameannudeames.

Ánde Somby (1958) lea juoigi, musihkar, sámi girječálli ja riektediehtaga vuosttasamanuensa, ja ássá Romssa gávpogis. Son lea juoigan dan rájes go lei 16 jahkásaš , ja artistan 1974 rájes. Somby lea loaiddastan miehtá máilmmi jogo juoigin ja soloartistan dahje musihkkajoavkku lahttun; vuos Vajasis ja dasto maŋŋá Sombánis.

Somby beroštišgođii árrat sámi servodatáššiin, ja dan maŋŋá eamiálbmotrievttis, ja lea sakkarat dihtomielalaš sámeaktivista. Su earuha álkit gávpotgovas su iežas goarrun ja hábmen gahpiriiguin, mat sus leat dađistaga čoagganan ollu, oktiibuot 80. Gahpirat leat vuosttas gearddi čájáhusas dáppe SDG:s.

Christopher Watson lea musihkar ja jietnadáiddár. Son gullá luođoelliid ja luonddualbmonemiid máilmmi njunušbáddejeddjiide, ja lea earret eará dovddus das ahte lea bádden jienaid David Attenborougha dovddus BBC luonddudokumentáraid várás. Son lea maid Sheffieldii vuođđudan vuoibmás sesolaš musihkkajoavkku Cabaret Voltaire (1971). “Min máttuid jienat leat jávohuvvan Englánddas, nu mo eatnat eará eatnamiinge máilmmis. Go gullen muhtima gean nu juoigamin, dat čuzii munnje buiga eamidovdun,” dajai Christopher Watson, go báddii Ánde Somby vákkis olggobealde Kvalnesa.

Jietnainstallašuvnna lea kurateren ja buvttadan Elin Már Øyen Vister, gii ieš lea jietnadáiddár ja jođiha dáiddárorohaga ja searvvi Røst AiR.

 

«Joik er Stonehenge som ikke er laget av stein» sier Ánde Somby når han forklarer hva joik er. «Den symbolske verdien av joik er enorm. Joik kommer fra evig tid og har overlevd - og er sterkere enn noensinne i dag – til tross for at det romerske imperiet, kristendommen og senere forskjellige nasjonale stater har hatt en krig mot joiken» fortsetter han. I dette prosjektet Yoiking with the Winged Ones framstilles både den tradisjonelle joiken «Ulv» og selvkomponerte joiker. Joikene er spilt inn på felt, der stedets lyder utfyller Ánde Sombys urkraftsjoik. Christopher Watson har gjort lydopptak av både Ándes joik og stedets lydlandskap. Vinylplaten som ble utgitt i 2017 utvikles nå til en mektig og magisk lydinstallasjon og joikskulptur på SDG, der Watson svarer for 6 kanals lydbehandling.

Ánde Somby (1958) er en joiker, musiker, samisk forfatter og førsteamunensis i rettsvitenskap, bosatt i Tromsø. Han har joiket siden han var 16 år gammel, og som artist siden 1974. Somby har opptrådt over hele verden enten som joiker eller som medlem i band; Vajas og senere i bandet Sombán. Han engasjerte seg tidlig i samiske samfunnsspørsmål, siden innen urfolksrett, og er en meget bevisst sameaktivist. Han er tydelig i bybildet med sine selvsydde og selvdesignede herreluer, etterhvert blitt 80 av dem. De stilles ut for første gang her på SDG.

Christopher Watson er musiker og lydkunstner. Han er en av verdens ledende lydopptaker av dyreliv og naturfenomener, blandt annet kjent for å ha jobbet med lydopptak til David Attenboroughs kjente BBC naturdokumentarer. Han er også grunnlegger av den innflytelsesrike Sheffield-baserte eksperimentelle musikkgruppen Cabaret Voltaire (1971).

Lydene av våre forfedre er gått tapt i England, sånn som det er i mange land i verden. Å høre noen joike om noen eller noe, slo meg som rått og ga meg en ekte urtidsfølelse!”, sa Christopher Watson da han tok lydopptak av Ánde Somby, i en fjelldal en times gåtur fra Kvalnes.

Innstalleringside og teknisk assistanse ved Elin Már Øyen Vister, selv lydkunstner og leder for kunstnerresidensen og foreningen Røst AiR. 

mandagStengt
tirsdag10:00-16:00
onsdag10:00-16:00
torsdag10:00-16:00
fredag10:00-16:00
lørdag11:00-16:00
søndag11:00-16:00